JONGEMAN (2)
Wat hij tijdens zijn geboorte in 1932 niet kon weten was
dat het toenmalig Nederlands-Indië voor hem van bijzondere betekenis zou worden. Al in 1931 komt in Soerabaja zijn eerste vrouw uit blanke ouders ter wereld. Negen jaar later uit Javaanse ouders zijn tweede, in Bandjermasin op Borneo. En als onwaarschijnlijke overeenkomst zijn beide 'dames' negen jaar als ze in Nederland aan wal stappen.
Maar achteraf gezien is met name zijn 16e levensjaar bepalend voor het verdere verloop van zijn leven. Voor zowel privé als maatschappelijk wordt in dat jaar het fundament gelegd.
Twee mensen spelen daarin een hoofdrol. Tante Rika en de drogist op de hoek.
Hoewel het nog zes jaar zal duren alvorens de drogist onbewust invloed uitoefent op de carrière van de jongen, is het goed daar nu al gewag van te maken. De man ontwikkelt namelijk niet alleen het filmrolletje dat de jongen tijdens een eenzaam vakantieweekje Brabant heeft geschoten, nee… vanwege de aardige beelden biedt hij ook nog eens een gratis vergroting aan. Een voor díe tijd uniek gebeuren. Maar zoals gezegd… de gevolgen zullen nog zes jaar op zich laten wachten.
Als de familie op maandag 2 augustus 1948 de verjaardag van zijn vader viert, zit er ergens in de hemel of op de berg Olympus een goede god, die zijn aandacht richt op tante Rika en haar vragen doet: “Johan, waarom ga je niet op dansles?”
Ja, waarom niet? Het is even wennen aan het idee. Daar zou hij zelf nooit opgekomen zijn.
Maar dansen kost geld. En de jongen is net gaan werken als leerling chemisch analist. Dat verdient niet veel. Voor dansles moet je sparen, maar in januari heeft hij genoeg en bovendien mag je bij dansschool Mimi en Max Kok per week betalen. De lieve assistente krijg je er gratis bij.
Tijdens zo'n les moet je met verschillende meisjes dansen. Dat is niet altijd even leuk. De meeste zullen het nooit leren. Hij wel. Daarom doet de assistente de nieuwe passen voor… met hem!
Op 2 maart 1949 lopen ze vrijwel onafgebroken zoenend de hele lange weg naar Kattenburg, waar ze woont, en in het portaal nog tien minuten extra om afscheid te nemen. Maar waarom woont zo'n keurig meisje op dat armoedige Kattenburg, drie hoog voor, op een halve woning?
Waarom? Daarom! Omdat ze vier jaar daarvoor in een kamp waren gestopt. Woning en alle bezittingen gevorderd. Nooit meer terug gezien.
Omdat het hele gezin net een jaar geleden uit kamp Hoorn was ontslagen.
Kaalgeschoren en wel. Net goed, hadden ze maar geen NSB'ers moeten zijn. Dat wordt afgestraft.
Ook die twee kinderen. Waren immers de hele oorlog lid van de Jeugdstorm. Kaalscheren die hap.
"Kunnen ze op school ook zien wat je hebt gedaan."
"Een woning? Nou vooruit. Anderhalve kamer, en een keukentje, voor vier personen." Armoe!
"Een baan? Jij? Zo'n vuile NSB'er? Boekhouder? Voor jou tien anderen."
Als de vader van de jongen dat hoort, krijgt die bijna een rolberoerte.
“Míjn zoon met een NSB-meid! Dat nooit.”
“En ook nog uit Indië. Die mensen zijn verpest. Lui. Kunnen niet werken.”
“Bovendien ben je nog veel te jong, jongen. Je moet studeren. Aan je toekomst denken...
... Zo'n meid leidt maar af.”
Dat laatste was waar. Daar had hij gelijk in. De schriftelijke cursus 'analist' werd niks.
Samen dansen was de grote passie. Hun lust en hun leven. En dat zou altijd zo blijven.
Tot aan de dood van die meid.
Maar voorlopig werden ze door alle partijen tegengewerkt.
En pa kreeg weer gelijk. Toen de jongen op zijn 20e in militaire dienst ging, had hij in die vier jaar niks bereikt. Helemaal niks. Hij had zelfs ontslag genomen. Zonder te weten hoe het verder moest.
Toch hadden ze zich al wel verloofd. Van hun niks. Belachelijk.
“Als jullie ooit willen trouwen, stuur ik m'n handtekening wel vooraf naar het stadhuis,” zei Pa.
Dat was al een hele tegemoetkoming. Een soort berustende overgave.
Dat kon ook haast niet anders... hoe kan je boos zijn, en blijven, op Pia? Zo'n lief mens!
Uiteindelijk is het dan ook goed gekomen.
Op de Middenweg was een mooie woonwinkel. Ze stonden er vaak voor de etalage te dromen.
Dat was misschien wel wat voor hem. Etaleur. Hij kon ook aardig tekenen.
---
